२४. कविता : हाकिमहरू श्रम किन्छन् या यौन ?

भित्तामा झुण्डिएको छ
ह्वाइट कलरको ठूलो घडी
जुन घडीले
दश बजाउन चार मिनेट बाकिँ छँदा
बजाउँछन् गार्ड दाइले
कार्यालय सुचारुको घण्टि
टिनिनि.... टिनिनि...

सधैं हस्याङफस्याङ गर्दै
आइपुग्छिन् एउटी अधबैंसे महिला कर्मचारी
सोच्छु–
बिहान उठ्दी हुन्, दैलोकुचो गर्दी हुन्
चिया नास्ता, भात भान्सा सबै सक्दी हुन्
आफू खान्छिन् खादिनन् थाहा छैन
तर भर्खरै चार हातखुट्टाले हिँड्दै गरेको
छोरोलाई खुवाउँदी हुन्
र, आउँदी हुन् हतार हतार कार्यालयतिर

चुपचाप, चुपचाप
एकटकले नियालिरहन्छु
दिनभर जसो निकै व्यस्त रहन्छिन उनी
के मा व्यस्त रहन्छिन्? म बझ्दिन
 पालैपालो घरी मोबाइल घरी कम्प्युटर

मुक्तक ४१

हास्नको लागी  बहाना  बनाइन्छ  केहि  न केहि
रुनको लागी पनि कारण चाहिन्छ केहि न केहि
बाचुञ्जेल मायाको भिख कती माग्नु साथी ?
मरेपछी समवेदना अवस्य पाइन्छ केहि न केहि

शरद, "म तिमीलाई प्रेम गर्छु" !!

जिन्दगीले बसन्तहरु थुप्रै पार गर्‍यो तर हरेक बर्ष आउने जाने बसन्तहरु कुन बाटो आए र कुन बाटो हुँदै

फर्किए भनेर कहिल्यै भेउ पाइन मैले । जब बसन्तको स्वागतमा बोट बिरुवाहरुले पालुवा हाल्न थाल्छन् तब लाग्थ्यो अब बसन्तको आगमन हुने बेला भयो । लाग्थ्यो म पनि स्वागत गरु यसपाली तर मेरो मनको ढोकासम्म कहिल्यै आएन उ । अझ उसलाई खोज्दै म जहाँ पुग्थे त्यहाँदेखी भागेर पर जान्थ्यो । जहाँ मैले छुनै सक्दिन । जहाँ म पुग्नै सक्दिन त्यही पुगेर गिज्याउथ्यो मलाई । बिचरी म के गर्न सक्थे र ? टुलुटुलु हेर्थे, गहभरी आशु पार्थे र फरक्क फर्कन्थे ।                                                            

मैले प्रेम नगरेकी होईन, स्वार्थ राखेकी थिइन र थिइन लह लहैमा चाहना राखेको पनि । स्वच्छ हृदयले प्रेम गरे, निस्वार्थी मनले प्राप्तिको अपेक्षा राखे अनि राखे सोचेर बुझेर नजिक हुने चाहना पनि । थाहा छैन - खै के कमी भयो मबाट र टाडियो उ ? थाहा छैन - मैले के भुल गरे र समिप पर्नै चाहदैन उ ? अनि थाहा छैन - मैले कुन नकाम गरे र मेरो हुन मान्दैन उ ?
समय अगाडी बढ्दै गयो म पनि हुर्कदै गए । बढ्दै गए । तर पनि मेरो जिन्दगीमा बालापन देखी पक्षाइरहेको शरद यामले पक्षाउन छोडेको छैन । यही शरद सँगै रमाउन खोज्छु तर उ आफैमा उराठ लाग्दो उजाड छ मेरो उदास जिन्दगीमा हराभरा कसरी ल्याउन सक्दो हो र ? तर बिचरा, निर्दोष थियो उ ।
हामी दुईको बेदना मिल्थ्यो, अभाव मिल्थ्यो, कोपरियका घाउहरुको दर्द मिल्थ्यो र मिल्थ्यो बेमौसमी आशुका ढिकाहरुले गाउने सरगम पनि । आखिर मन मिलेपछी न हो प्रेम हुने । चाहे कुरुप होस्, चाहे कालो होस्, चाहे गोरो होस्, चाहे जस्तो होस् मन मिलेपछी संसारको सबैभन्दा राम्रो र सबैभन्दा सुन्दर उहि लाग्छ भन्छन प्रेमधारिहरु । सायद हो पनि । यदी कसैलाई कसैको सच्चा माया र अटुट साथको खाचो छ भने उसले रुप हेर्दैन, धन दौलत भन्दैन । उसले भन्छ त केबल प्रेमको पुजारी बनु म भन्छ । प्रेमको पुजा गरेरै जिन्दगी काटिदिउ भन्छ । हो यस्तै भन्छ उसले, जसले मनसँग प्रेम गर्छ । जसको जो सँग मन मिल्छ उसैका खातिर ।

२३. कविता : अंकमाल

आउ,
तिम्रो विरोधमा उत्रीएका
मेरा ओठहरु टालिदेउ
आँखाहरु बन्द गरिदेउ
फुटालिदेउ कानका जालिहरु
छिनालिदेउ हातहरु
छप्पछप्प हान
र टुक्य्राईदेउ मेरा गोडाहरु
अझै पनि चित्त बुझेन भने
लैजाउ सडकको बिचमा
छर्किदेउ आधा लिटर मट्टितेल
स्यार्र कोर सलाई
अनी फ्यार्र फालिदेउ मेरो शरिरमाथी

तर पनि म छाड्ने छैन
हामिबिचको भाइचाराको डल्लाहरुलाई
पञ्चासेको भिरबाट गुडुल्क्याउदै
राम-जानकी चोक पुर्याउन
म छाड्ने छैन
त्यही डल्लाहरुले बनाएको बाटोबाटै
मधेस र पहाड गर्न
म छाड्ने छैन
हिमालको हिउँ पगालेर
पहाडको बाटो हुँदै
तराईका फाँटहरुमा सिँचाइ गर्न
अनी छाड्ने छैन
तिम्री मतिया माईले पस्किएर दिएको
कासको थालमा भात खान

तिम्रो भुगोलबाट माटोको भागबण्डा गरिदा
हिमालको झ्यालबाट चियाउँदै
पहाडको फेदिमा उभिएर
समर्थनको थपडी बजाउन कसरी सक्छु म ?

ओ महासय,
सोच त - पहाडबाट झरना खसेन भने
हिमालबाट हिउँ बगेन भने
कसरी हुन्छ हराबरा तराई ?
कसरी फलाउछौ अन्नपात ?
कसरी धान्छौ एकमुठी प्राण ?
अनि भन त - कसरी फेर्छौ
एकमुठी स्वच्छ स्वास तिमीले ?

यो पनि नबिर्सनु कहिल्यै
तिमी, केबल तिम्रो मात्रै होइनौ
सिङ्गो देशको मेरुदण्ड हौ
सिङ्गो देशबासिको आधार हौ

होला, जन्मिएको पाखो फरक होला
हुर्किएको बाटो फरक होला
तर, हामी फुलेको बगैचा एउटै हो
छुट्टिएर हैन
मिलेर छर्नुछ - बगानमा सुवास हामिले
सुगन्ध हामिले
तसर्थ जरैदेखी उखेलेर फालौ
तेरो र मेरो को भावना
रिस र रागको भावना
र गरौ - भाइचाराको सम्बन्धलाई बिजारोपण
अनि गरौ - यही खुशीयालिमा एकपटक अंकमाल हामीले 

.......यानिकी सुजित गुरुङ्ग !!

म एकदमै बेचैनमा छु यतिबेला । उसो पनि फेरी आफैले निम्त्याएको बेचैनी भन्न रुचाउछु म यसलाई । मनले चैन छोड्नुका कारणहरु अनगिन्ती हुन्छन् । तथापी सबैले सहजै मनन गर्न सक्ने कुराहरु पनि छन् जस्तो कि प्रेममा पर्नु, धोका खानु, मन दुख्नु, पिडा हुनु, घाउ चोटपटक लाग्नु, असाध्यै खुशी हुनु, मन परेको मान्छेसँगको दुरी टाढिनु या नजिक हुनु, कसैलाई पर्खिरहनु । यस्तै यस्तै ।
जिन्दगीमा चैनभन्दा बेचैन को स्वास बढी फेरेकी छु मैले । कुनैपल अभावले गर्दा, कुनै पल प्रेमले गर्दा त कैयौ पल एक्लोपनले गर्दा । समय सधै एक नासको कहाँ हुदो रहेछ र ? कहिले कस्तो परिस्थिति, कहिले कस्तो । सताइरहन्छ, तड्पाइरहन्छ र मेरो हकमा हसाउछ एकदमै सिमित मात्रामा । बिना हिचकिचाहट भन्न सक्छु म कि आजसम्मको भोगाइमा हासोभन्दा आशु धेरै, खुशिभन्दा पिडा धेरै, प्राप्तिभन्दा अभाव धेरै अनि आफन्तको ममता भन्दा एक्लोपनको डसाइले धेरै तड्पिएकी छु म । घरिघरी त यस्तो लाग्छ यो संसारमा म भन्दा दु:खी अरु कोही पनि छैन । फेरी अर्को कोल्टे फर्कन्छु र सोच्छु - हैन म भन्दा कैयौ दु:खिहरु पनि छन् यहाँ । जसका हातखुट्टा कुजिएका छन् र परिवार कै बोझ भैरहेका छ्न् , जो शारिरिक तथा मानसिक दुबै किसिमले असक्त छन्, जो अन्तिम विकल्पको रुपमा बाटोमा कचौरा र हातमा बोरा बोकेर हिडेका छन् । तिनिहरुलाई हेर्छु र महसुस गर्छु - अहो ! म कती भाग्यमानी ।
अँ, म बेचैनको कुरा गर्दै थिए । उसो त नढाटी भन्दा म प्राय कहिल्यै चैनमा हुदिन । अपवाद बाहेक । तर हिजोदेखी अझ बढ्ता बेचैनी छ यो मनमा । सन्दर्भ एकल कविता वाचनको थियो । हरेक शनिबारको दिन समयको घडिले ९:१५ बजाउनासाथ सुरु हुन्छ उज्यालो ९० नेटवर्कमा एकल कविता वाचन, अच्युत घिमिरेको साथमा । प्राय: नटुटाई सुन्छु म । सुन्छु । सुन्दै जादा कविको वाचन शैली र कविताले मोहित पार्यो भने कार्यक्रम अन्तिमसम्म नै सुन्छु अन्यथा बिच मै बन्द गरिदिन्छु या बटार्छु अन्य स्टेसनतिर ।

लेख्नु मात्र ठुलो कुरा कदापी होईन । फेरी लेखेरै ठेली तयार पार्नु पनि खासै ठुलो कुरा मान्दिन म यद्धपी लेखिएका लेखका शब्दहरुले पाठकको मन छुदैनन् भने ।